شرق گیلان نیوز 》 دولت دکتر پزشکیان پس از روی کار آمدن در راستای وعده های انتخاباتی ، شکایت از خبرنگاران را ممنوع کرد اما این مهم تا چه حد از سوی دستگاه های اجرایی مقبول واقع گشته و بدان عمل شده ، نیازمند بررسی است .

در زیر اخبار عدم شکایت دولت از رسانه ها و دستور معاون اول رئیس جمهور در همان زمان را بازخوانی نموده ایم.

ایجاد فضای بازتر برای فعالیت رسانه‌ها و انعکاس مطالبات و پرسش‌های مردم از جمله وعده‌های انتخاباتی دولت چهاردهم بود. حتی گفته شد که دولت شکایت‌های دستگاه‌های دولتی از خبرنگاران و رسانه‌ها را پس خواهد گرفت. اکنون به نظر می‌رسد که اراده‌ای در دولت برای تحقق این وعده‌ها وجود دارد. بعد از پس گرفته شدن برخی شکایت از سوی دستگاه‌هایی مثل وزارت راه ، شاهد بخشنامه مهم عارف هستیم.

محمدرضا عارف معاون اول ریاست جمهوری طی بخشنامه‌ای به تمامی زیر‌مجموعه‌های دولت اعلام کرد: هیچ مسئول و نهاد دولتی بدون تایید و بررسی کارگروه اطلاع‌رسانی دولت حق شکایت از هیچ خبرنگار و رسانه‌ای را ندارد.

در بخشنامه صادر شده از سوی محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهور به تمامی دستگاه‌های اجرایی ذیل قوه مجریه آمده است: «با عنایت به مأموریت دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت مبنی بر سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، هماهنگی و انسجام‌بخشی تمام فعالیت‌های ارتباطی و اطلاع‌رسانی قوه‌مجریه و ضرورت کارآمدسازی نظام رسانه‌ای دولت و اطلاع‌رسانی هنرمندانه مقتضی است:الف- دستگاه‌های اجرایی تدابیر لازم برای اجرای مؤثر و دقیق آیین‌نامه چگونگی تعیین و حدود وظایف سخنگوی هیئت دولت و تشکیل شورای اطلاع‌رسانی دولت موضوع تصویب نامه شماره ۱۵۱۴۷۸ /ت ۶۰۳۶۴ هـ مورخ ۱۴۰۱٫۸٫۲۲ را با تأکید بر موارد زیر به عمل آورند:

۱- دستگاه‌های اجرایی موظف به اجرای مصوبات و رعایت سیاست‌ها و خط‌مشی‌های ابلاغی شورای اطلاع‌رسانی دولت و همچنین شورای اطلاع‌رسانی استان متبوع خواهند بود.

۲- در دستگاه‌های اجرایی ذیل قوه مجریه به منظور برنامه‌ریزی و انجام فعالیت‌های اطلاع‌رسانی مؤثر کارگروه اطلاع‌رسانی متشکل از بالاترین مقام دستگاه (رئیس)، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی با عنوان مشابه (دبیر کارگروه) و اعضای مرتبط تشکیل شود.

۳- مدیران دستگاه‌های اجرایی مکلفند زمینه‌های لازم اعم از زیرساخت، منابع، اعتبارات و نیروی انسانی شایسته و متخصص را برای فعالیت‌های اطلاع‌رسانی مستمر و مؤثر فراهم کنند.

۴- انتصاب رؤسای مراکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی و عناوین مشابه دستگاه‌های اجرایی پس از اخذ تأییدیه صلاحیت‌های حرفه‌ای از دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت مجاز است و اختصاص پست سازمانی منوط به اخذ تأییدیه مذکور خواهد بود. انتخاب سخنگوی تخصصی دستگاه‌های اجرایی نیز پس از اخذ صلاحیت‌های حرفه‌ای و هماهنگی با حوزه سخنگوی دولت صورت پذیرد.

۵- دستگاه‌های اجرایی مکلفند در مرحله ارائه پیشنهاد و پیش از اجرای برنامه‌ها و طرح‌های ملی و تصمیم‌های کلان که آثار آن‌ها شامل عموم مردم می‌شود پیوست ارتباطی و اطلاع‌رسانی و الزامات اجرایی آن‌ها را تهیه و ضمن ارسال به دبیرخانه شورا پس از تأیید پیوست نسبت به اجرای آن طرح و فعالیت اقدام کنند. همچنین مهم‌ترین رخداد‌های حوزه خود را حداکثر تا ساعت هشت صبح هر روز به حوزه سخنگوی دولت و شورای اطلاع‌رسانی دولت ارسال نمایند.

۶- در مواردی که دستگاه‌های اجرایی ذیل قوه مجربه قصد شکایت از رسانه‌ای را داشته باشند. قبل از هر اقدام ابتدا گزارش آن را برای دبیرخانه شورا ارسال کنند و در صورت تأیید کارگروه مستقر در دبیرخانه اقدام لازم را انجام دهند.

۷- جلسات شورای اطلاع‌رسانی استان‌ها به ریاست استانداران محترم به صورت منظم و مستمر تشکیل شود. ب- دستگاه‌ها نسبت به اجرای مؤثر و دقیق آیین‌نامه نحوه فعالیت وظایف و اختیارات روابط عمومی و اطلاع‌رسانی دستگاه‌های اجرایی موضوع تصویب نامه شماره ۶۵۳۵۴ ت ۳۷۳۷۴هـ مورخ ۱۳۸۶٫۴٫۲۷ و اصلاح بعدی آن موضوع تصویب نامه شماره ۱۰۲۴۰ ت ۴۵۷۹۴ هـ مورخ ۱۳۹۱٫۱٫۲۶ با تأکید بر فعالیت واحد‌های روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارتخانه‌ها و معاونت‌های رئیس جمهور در سطح سازمانی مرکز و استانداری‌ها در سطح سازمانی اداره کل اقدام نمایند. پ- در راستای بند (ج) ماده (۳۷) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور کلیه دستگاه‌های اجرایی مکلفند یک درصد (۱%) از اعتبارات هزینه‌ای خود به استثنای فصول (۱) (۴) و (۶) را طی قرارداد مشخص با سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران صرف تولید برنامه برای فرهنگ‌سازی و آگاهی بخشی و اطلاع‌رسانی نمایند. ت- در اجرای بند (ت) تبصره (۱۳) قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور و ماده (۱۳) ضوابط اجرایی قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور دستگاه‌های اجرایی ذیل قوه مجریه مکلفند در چهارچوب قوانین و مقررات و دستور العمل بند (ت) ماده (۱۳) قانون بودجه سال ۱۴۰۳ کل کشور در حدود اعتبارات مربوط و در قالب موافقتنامه‌های متبادله با سازمان برنامه و بودجه کشور و در سطح استان با سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان‌ها حداکثر سه در هزار اعتبارات هزینه‌ای پرداخت شده خزانه به خود از محل اعتبارات ابلاغی و مصوب مربوط (به جز فصول (۱) (۴) و (۶) و اعتبارات نیرو‌های قراردادی) را با هماهنگی و نظارت دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت برای اطلاع‌رسانی و تبلیغ دستاورد‌های همان دستگاه اجرایی علاوه بر اعتبارات مربوط به روابط عمومی دستگاه‌ها هزینه نمایند.»

بخشنامه مذکور در تاریخ ۱۰ مهرماه ۱۴۰۳ ازسوی محمدرضا عارف، معاون اول رئیس جمهوری به تمامی دستگاه‌های اجرایی ذیل دولت ابلاغ شده و لازم الاجراست.

در ادامه دولت با مصوبه هیئت وزیران اصلاح شکایت از رسانه ها را نیز ابلاغ کرد.

هیئت وزیران در جلسه ۱۲ آذر ۱۴۰۴ به پیشنهاد شورای اطلاع‌رسانی دولت به استناد اصل ۱۳۸ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، تبصره (۴) ماده (۵) آیین‌نامه چگونگی تعیین و حدود وظایف سخنگوی هیئت دولت و تشکیل شورای اطلاع رسانی دولت را به شرح زیر اصلاح کرد که با امضای محمدرضا عارف معاون اول رئیس‌جمهوری ابلاغ شد:

«تبصره ۴- در مواردی که دستگاه‌های اجرایی ذیل قوه مجریه قصد شکایت از رسانه‌ای را داشته باشند، چنانچه رفتار رسانه از مصادیق موضوع ماده (۲۳) قانون مطبوعات مصوب ۱۳۶۴ با اصلاحات بعدی آن باشد، دستگاه اجرایی بدواً باید از سازوکار پاسخگویی مندرج در این ماده استفاده کند و در صورت امتناع رسانه از انتشار پاسخ و در سایر رفتارهای مجرمانه، مراتب ظرف حداکثر پنج روز کاری از طریق بالاترین مقام دستگاه حسب مورد در سطح ستاد، به دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت و در سطح استان به دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی استان ارسال می‌شود.

دبیرخانه شوراهای یادشده ظرف حداکثر پنج روز کاری، موضوع را در کارگروهی متشکل از دبیر شورای مربوط (رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت در سطح ستاد و مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی در سطح ستاد و مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی در سطح استان) و نماینده دستگاه اجرایی شاکی و حسب مورد در مرکز، با عضویت معاون ارتباطات و اطلاع‌رسانی دفتر رئیس‌جمهور و در استان با عضویت معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار، مدیرکل دفتر مدیریت عملکرد، بازرسی و امور حقوقی استانداری مربوط و یکی از اشخاص حقیقی شورا به انتخاب شورای اطلاع‌رسانی استان، مطرح و نسبت به طرح شکایت یا عدم طرح آن و در صورت لزوم، پیش‌بینی تدابیر لازم، تصمیم‌گیری می‌نماید که برای دستگاه اجرایی لازم‌الاجرا است.

مواردی که به تشخیص کارگروه استان، ماهیت ملی داشته باشد یا به جمع‌بندی روشن نرسد، برای طرح در کارگروه مرکز به دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت ارسال می‌شود. در هر یک از مراحل یادشده، چنانچه دادستان شروع به تعقیب رسانه نموده باشد و همچنین در مواردی که موضوع از طریق «درج مطلب عذرخواهی»، «اصلاح عملکرد»، «تعهد به عدم تکرار» و یا سایر موارد مشابه، قابل حل‌وفصل باشد، به همان ترتیب عمل خواهد شد و شکایت دستگاه اجرایی از رسانه منتفی است.

شکایت از سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران نیز تابع قانون اساسنامه سازمان یادشده مصوب ۱۳۶۲ با اصلاحات بعدی است.»